पुणे : राज्यातील सर्व शाळा, अंगणवाड्या तसेच आदिवासीबहुल आणि दुर्गम भागांतील वंचित वाड्या-वस्त्यांना सुरक्षित व शुद्ध पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी पाणीपुरवठा व स्वच्छता विभागाने महत्त्वाचे निर्देश जारी केले आहेत. जल जीवन मिशन अंतर्गत शाळा आणि अंगणवाड्यांमध्ये नियमित पाणीपुरवठा, स्वच्छतागृहांसाठी पाणी आणि हात धुण्याची सुविधा अखंड सुरू ठेवण्यावर भर देण्यात आला आहे. ज्या आदिवासी वाड्या-वस्त्या अद्याप नळजोडणीपासून वंचित आहेत, त्यांचा योजनांमध्ये समावेश करण्यासाठी संबंधित प्रस्ताव १५ नोव्हेंबरपर्यंत सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. कक्ष अधिकारी अंजली बोडके यांनी ही माहिती दिली. राज्यात जल जीवन मिशनअंतर्गत शाळा आणि अंगणवाड्यांसाठी ६,६२९ पाणीपुरवठा योजना मंजूर असून, त्यापैकी ६,३५७ योजना पूर्ण झाल्या आहेत. उर्वरित २७२ योजना सध्या प्रगतिपथावर आहेत. पूर्ण झालेल्या योजनांमधून दर्जेदार पिण्याचे पाणी, स्वच्छतागृहांसाठी पाणी आणि हात धुण्याची सुविधा कार्यान्वित असल्याची खात्री जिल्हा परिषदांच्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांनी करावी, असे निर्देश देण्यात आले आहेत. अपूर्ण योजनांची कामे पूर्ण होईपर्यंत जवळील योजनांमधून तात्पुरती नळजोडणी, टँकर किंवा पाण्याच्या टाक्यांद्वारे पर्यायी व्यवस्था करण्यासही सांगण्यात आले आहे.
याशिवाय, असुरक्षित आदिवासी समूह (पीव्हीटीजी) आणि धरती आबा जनजातीय ग्राम उत्कर्ष अभियान (डीएजेजीयूए) अंतर्गत दुर्गम आदिवासी वस्त्यांना प्राधान्याने पाणीपुरवठा करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. पीव्हीटीजी अंतर्गत समाविष्ट १६ जिल्ह्यांमध्ये ४,३५२ योजना मंजूर असून, त्यापैकी २,१८७ योजना पूर्ण झाल्या आहेत, तर २,१६५ योजना प्रगतिपथावर आहेत. या सर्व योजना डिसेंबर २०२८ पर्यंत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. आदिवासीबहुल भागांतील पिण्याच्या पाण्याच्या स्रोतांसह नळांद्वारे पुरवठा होणाऱ्या पाण्याची वर्षातून एकदा रासायनिक आणि दोनदा जैविक तपासणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. तसेच प्रशिक्षित महिला स्वयंसेवकांकडून दरमहा जैविक तपासणी केली जाणार आहे. वंचित वाड्या-वस्त्यांची लोकसंख्या, आवश्यक नळजोडण्या, वितरण व्यवस्था आणि अतिरिक्त निधीचा तपशील तयार करून शासनाकडे प्रस्ताव पाठवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. या उपक्रमामुळे शाळा, अंगणवाड्या आणि दुर्गम आदिवासी भागांमध्ये सुरक्षित पिण्याच्या पाण्याची सुविधा अधिक प्रभावीपणे उपलब्ध होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
