शिर्डी : देश-विदेशातील कोट्यवधी साईभक्तांच्या अढळ श्रद्धेमुळे शिर्डी साईबाबा संस्थानची आर्थिक स्थिती अधिक भक्कम झाली आहे. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये संस्थानला रोख, डिजिटल आणि वस्तूरूप देणग्यांसह सुमारे ६६० कोटी रुपयांचे योगदान प्राप्त झाले आहे. याशिवाय संस्थानच्या मुदत ठेवींचा आकडा ३ हजार ६१८ कोटी रुपयांवर पोहोचला असून केवळ व्याजाच्या स्वरूपातच २५६ कोटी रुपयांहून अधिक उत्पन्न मिळाले आहे. गेल्या वर्षभरात ३ कोटींहून अधिक भाविकांनी शिर्डीत येऊन साईबाबांचे दर्शन घेतले. भाविकांकडून मिळणाऱ्या वाढत्या देणग्या, डिजिटल माध्यमातून होणारे दान आणि सुयोग्य आर्थिक नियोजन यामुळे संस्थानचा आर्थिक पाया अधिक मजबूत होत असल्याचे आकडेवारीवरून स्पष्ट होत आहे. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये संस्थानला एकूण ६३८ कोटी रुपयांची आर्थिक देणगी मिळाली, तर वस्तूरूप देणग्यांची किंमत सुमारे २८ कोटी रुपये इतकी आहे. याशिवाय संस्थानच्या रुग्णालयांसाठी भाविकांनी अत्याधुनिक वैद्यकीय उपकरणेही दान केली असून त्यांची किंमत १५ ते २० कोटी रुपयांच्या दरम्यान असल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे एकूण योगदानाचा आकडा सुमारे ६६० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला आहे. देणगीच्या विविध स्रोतांचा विचार केला असता दक्षिणा पेटी आणि देणगी कक्षांमधून १९५.२४ कोटी रुपयांचे रोख दान जमा झाले आहे. ऑनलाइन व्यवहार, युपीआय, डेबिट-क्रेडिट कार्ड, धनादेश आणि मागणी मसुद्यांच्या माध्यमातून १२२.३८ कोटी रुपयांची देणगी प्राप्त झाली. परदेशातील साईभक्तांनी ४.८९ कोटी रुपयांचे परकीय चलन अर्पण केले, तर दर्शन आणि आरती प्रवेशिकांमधून ३९.५५ कोटी रुपयांचे उत्पन्न मिळाले. डिजिटल माध्यमांद्वारे देणगी देण्याचे प्रमाण सातत्याने वाढत असल्याचेही या आकडेवारीतून दिसून येते.
संस्थानच्या आर्थिक बळकटीत मुदत ठेवींवरील व्याजाचा मोठा वाटा आहे. एप्रिल २०२५ ते मार्च २०२६ या कालावधीत केवळ व्याजातून २५६.६९ कोटी रुपयांचे उत्पन्न मिळाले. विविध राष्ट्रीयीकृत बँकांमध्ये संस्थानच्या ३ हजार ६१८.५६ कोटी रुपयांच्या मुदत ठेवी असून दरवर्षी खर्चानंतर उरणारी रक्कम पुन्हा गुंतवणुकीत टाकली जात असल्याने हा निधी सातत्याने वाढत आहे. भाविकांनी अर्पण केलेल्या सोने-चांदीच्या साठ्यातही लक्षणीय वाढ झाली आहे. १५ जून २०२६ अखेर संस्थानकडे ५४९.४४ किलो सोने असून त्याचे मूल्य सुमारे १५१.८७ कोटी रुपये आहे, तर ७ हजार ३०.४७ किलो चांदीचा साठा असून त्याचे मूल्य सुमारे २५.३३ कोटी रुपये आहे. चालू आर्थिक वर्षातच भाविकांनी १६ किलो सोने आणि १९७ किलो चांदी अर्पण केली आहे. संस्थानच्या वार्षिक उत्पन्नातही सातत्याने वाढ होत असून २०२१-२२ मधील ४३६.९५ कोटी रुपयांवरून २०२५-२६ मध्ये ते ८५१.९७ कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचले आहे. साईभक्तांकडून मिळणाऱ्या निधीचा वापर विविध समाजोपयोगी आणि जनकल्याणकारी उपक्रमांसाठी केला जात आहे. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये पायाभूत सुविधा, रुग्णालये, आरोग्यसेवा, मोफत प्रसादालय, भक्तनिवासे, शैक्षणिक संकुले, वीज खर्च तसेच कर्मचारी आणि कंत्राटी कामगारांच्या वेतनासाठी एकूण ५५२.३३ कोटी रुपये खर्च करण्यात आले. साईबाबांचा अन्नदान, सेवाभाव आणि मानवतेचा संदेश जपत संस्थान समाजसेवेची परंपरा पुढे नेत असून वाढत्या देणग्या, मजबूत आर्थिक व्यवस्थापन आणि व्यापक जनकल्याणकारी कार्यामुळे शिर्डी साईबाबा संस्थान देशातील सर्वाधिक सक्षम आणि प्रभावी धार्मिक संस्थांपैकी एक म्हणून उदयास येत आहे.
