रत्नागिरी : रत्नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील ऐतिहासिक आणि राज्य संरक्षित स्मारक असलेल्या गोपाळगड किल्ल्याला अखेर शासकीय संरक्षणाचे कवच मिळण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल उचलण्यात आले आहे. किल्ला ज्या जागेवर उभा आहे ती खासगी मालकीची असल्याने पर्यटकांना अनेक वर्षांपासून प्रवेशादरम्यान अडचणी, वाद आणि गैरवर्तनाचा सामना करावा लागत होता. या पार्श्वभूमीवर पुरातत्त्व विभागाने किल्ल्याची जमीन शासनाच्या ताब्यात आणण्यासाठी भूसंपादन प्रक्रिया अधिकृतपणे सुरू केली असून, या निर्णयाचे इतिहासप्रेमी, स्थानिक नागरिक आणि पर्यटकांकडून स्वागत करण्यात येत आहे. गुहागर तालुक्यातील अंजनवेल परिसरातील समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेला गोपाळगड किल्ला हा कोकणातील महत्त्वाच्या ऐतिहासिक वारशांपैकी एक मानला जातो. दरवर्षी हजारो पर्यटक या किल्ल्याला भेट देत असले तरी खासगी मालकीच्या कारणामुळे अनेकांना प्रवेशावेळी अडथळे निर्माण होत होते. या घटनांमुळे सोशल मीडियावर वारंवार नाराजी व्यक्त केली जात होती आणि प्रशासनाने या प्रश्नावर कायमस्वरूपी तोडगा काढावा, अशी मागणी जोर धरत होती. याच पार्श्वभूमीवर पुरातत्त्व विभागाने कायदेशीर प्रक्रिया सुरू करत किल्ल्याची जागा शासनाच्या ताब्यात आणण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे दीर्घकाळ प्रलंबित असलेल्या वादावर तोडगा निघण्याची आशा व्यक्त केली जात आहे.
पुरातत्त्व विभागाच्या माहितीनुसार, भूसंपादन प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर गोपाळगड किल्ल्याची संपूर्ण जागा शासनाच्या अखत्यारीत येणार आहे. त्यानंतर पर्यटकांसाठी आवश्यक मूलभूत सुविधा विकसित करणे, माहिती फलक उभारणे, सुरक्षित प्रवेशमार्ग तयार करणे तसेच किल्ल्याच्या तटबंदीची दुरुस्ती आणि संवर्धनाची कामे अधिक वेगाने हाती घेणे शक्य होणार आहे. गोपाळगड किल्ला यापूर्वीच राज्य संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित करण्यात आला असून, नियमानुसार अशा संरक्षित वारसा स्थळांवर पर्यटकांना मोफत आणि विनाअडथळा प्रवेश मिळणे अपेक्षित असते. मात्र, खासगी मालकीच्या प्रश्नामुळे ऐतिहासिक वारशाच्या संवर्धनाबरोबरच पर्यटकांच्या हक्कांवरही मर्यादा येत होत्या. आता शासनाच्या ताब्यात ही जागा आल्यानंतर किल्ल्याचे जतन, संवर्धन आणि पर्यटन विकासाला नवी गती मिळण्याची अपेक्षा आहे. तसेच स्थानिक पर्यटन व्यवसायाला चालना मिळून परिसराच्या आर्थिक विकासालाही हातभार लागेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. इतिहासप्रेमी, स्थानिक नागरिक, पर्यटन क्षेत्राशी संबंधित व्यावसायिक आणि पर्यटकांनी या निर्णयाचे स्वागत केले असून, भविष्यात गोपाळगड किल्ला अधिक सुरक्षित, सुस्थितीत आणि सर्वांसाठी निर्बंधमुक्त ऐतिहासिक पर्यटनस्थळ म्हणून विकसित होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
